De AI Brief · week 22
Levert AI eigenlijk iets op?
Verder deze week: robots draaien acht dagen zelfstandig door, en China maakt topmodellen spotgoedkoop.
Waar staan we
Deze week draaide het in AI om één vraag: levert het eigenlijk iets op? Uber noemde zijn AI-uitgaven "moeilijk te verantwoorden", Microsoft rekende voor dat AI duurder uitvalt dan een mens, en het FD zag Nederlandse bedrijven worstelen met kosten die oplopen terwijl de opbrengst onduidelijk blijft.
Tegelijk wordt de techniek zelf spotgoedkoop. DeepSeek maakte zijn korting van 75% permanent en China levert topmodellen voor een fractie van de prijs. En de stemming kantelt: "I'm Tired of Talking to AI" werd het best gelezen stuk op Hacker News, en DuckDuckGo kreeg 28% meer bezoek met zoeken zonder AI.
De rode draad: de techniek wordt goedkoper en beter, maar de waarde verschuift naar de vraag of je het betaalbaar en betrouwbaar aan het werk krijgt. De vraag draait van "kijk hoe slim" naar "wat kost het, en wil ik het".
Wat er deze week schoof
wat er nu kan
Robots draaien nu dagenlang zelfstandig
De fysieke kant van AI kwam deze week hard bovendrijven. Figure AI liet zijn humanoïde robots 200 uur (acht dagen) achter elkaar zelfstandig pakketten sorteren, goed voor 4026 upvotes op r/singularity. Eronder werd een minder glanzend verhaal zichtbaar: in India leggen werkers massaal video's vast om diezelfde robots te trainen.
Voor de meeste bedrijven nog niet praktisch, maar het laat zien hoe snel de fysieke kant van AI nu beweegt.
voor wie het nakijkt
robotica, embodied, data-arbeid · heat: Figure AI 4026pt (r/singularity)
- bewijs: Figure AI 200u autonoom · 4026pt · India-data-arbeid 1816pt
- bronnen: Figure AI 200 uur autonoom ·
reddit· India-werkers leggen video-data vast voor humanoïden ·reddit
wat het kost
China drukt de prijs van topmodellen door
De prijs onder de top zakte verder. DeepSeek maakte zijn korting van 75% permanent, haalde een financieringsronde van 10,29 miljard dollar op, en Qwen bracht modellen op bijna-topniveau die je zelf kunt draaien. Een veelbesproken Reddit-post vatte de stemming samen: "DeepSeek just popped the American AI bubble".
Krachtige AI per taak wordt spotgoedkoop. Je betaalt straks vooral voor de inrichting, niet voor de tokens. Let wel op waar je data terechtkomt.
voor wie het nakijkt
deepseek, qwen, open-weights, pricing · heat: DeepSeek 75% permanent · Reddit 1288pt
- bewijs: DeepSeek 75% korting permanent · $10,29 mld financiering · "popped the bubble" 1288pt
- bronnen: DeepSeek maakt 75%-korting permanent ·
primary· DeepSeek haalt $10,29 mld op ·reddit· Qwen3.7-Max ·digg
werkt het echt
De boardroom vraagt: levert AI eigenlijk iets op?
De kosten-vraag brak door tot in de directiekamer. Uber noemde zijn AI-uitgaven "moeilijk te verantwoorden", Microsoft rekende voor dat AI duurder uitvalt dan een mens, en het FD zag Nederlandse bedrijven worstelen: de kosten lopen op terwijl de opbrengst vaak onduidelijk blijft. Prosus deelde openhartig zijn vele mislukte AI-experimenten.
Een AI-pilot die indruk maakt is nog geen winst. Meet de kosten per taak voordat je opschaalt.
- verder lezen: Het grote AI-experiment van Prosus: veel mislukkingen · ~6 min · eerlijk over wat niet werkte
voor wie het nakijkt
kosten, roi, adoptie · heat: Uber "harder to justify" · HN 303pt
- bewijs: Uber "harder to justify" · Microsoft: AI duurder dan mens · fd.nl kosten > opbrengst
- bronnen: Uber: AI-uitgaven moeilijk te verantwoorden ·
web· Microsoft: AI duurder dan een mens ·web· fd.nl: kosten lopen op, opbrengst onduidelijk ·fd
wie aan de knoppen zit
Nederland en Europa willen grip op AI
De roep om Europese grip op AI werd luider en concreter. NRC betoogde dat de ontwikkeling van AI niet volledig aan de vrije markt kan worden overgelaten, Europarlementariërs eisten openheid over het verborgen energiegebruik van Amerikaanse datacenters, en techexpert Bert Hubert schreef praktisch op wat organisaties nú aan digitale autonomie kunnen doen.
Vraag je leverancier waar je AI draait en wiens model het is. "Soeverein" en "op EU-bodem" worden koopargumenten.
- verder lezen: Bert Hubert: digitale autonomie, wat kunnen organisaties NU doen · ~8 min · een concreet stappenplan
voor wie het nakijkt
soevereiniteit, nl, eu, regulering · heat: NRC · FTM · Bert Hubert
- bewijs: NRC: AI niet aan de vrije markt · EU eist datacenter-openheid · Hubert: digitale autonomie
- bronnen: NRC: AI niet volledig aan de vrije markt overlaten ·
nrc· FTM: Europarlementariërs eisen openheid over datacenter-energie ·web· Bert Hubert: digitale autonomie, wat kun je nu doen ·web
hoe het voelt
AI-moeheid krijgt taal
De weerstand tegen AI kreeg deze week scherpe woorden. "I'm Tired of Talking to AI" werd met 1902 punten het best gelezen stuk op Hacker News, DuckDuckGo zag 28% meer bezoek nadat Google beweerde dat mensen AI-zoeken geweldig vinden, en in Nederland schreef NRC dat HR-managers weer eens "een brief met spelfouten van een echt mens" willen.
Je klant en je personeel worden AI-moe. "Door een mens gemaakt" wint aan waarde.
- verder lezen: Shunning AI is the human choice · ~5 min · waarom dit geen modegril is
voor wie het nakijkt
backlash, human-led, vertrouwen · heat: HN 1902pt · DuckDuckGo +28%
- bewijs: HN 1902pt · DuckDuckGo +28% · NRC: terug naar de mens
- bronnen: I'm Tired of Talking to AI ·
hn· DuckDuckGo +28% met zoeken zonder AI ·hn· NRC: HR wil weer een brief van een echt mens ·nrc
Deze week doen
Meet de kosten per taak van je AI-inzet voordat je verder opschaalt.
- waarom nu: de kosten-vraag brak deze week door tot in de boardroom (Uber, Microsoft, fd.nl).
- 5 min: zoek in je AI-tool of -factuur op wat je vorige maand per taak of per duizend tokens betaalde.
- 1 uur: pak je drie meest-gebruikte AI-taken, reken de kosten per taak uit, en bepaal welke de moeite waard is.
Gereedschapskist
- DeepSeek (open, goedkoop) · aankondiging · sinds de 75%-korting permanent is, een spotgoedkoop model voor niet-gevoelige taken.
- Qwen3.6 35B (open weights) · reddit · draait lokaal op bescheiden hardware (110 tok/s op 12GB VRAM), handig voor privacy-gevoelige experimenten.
Wat ik volg
- als DeepSeek of Qwen op EU-bodem gehost beschikbaar komt → krachtige, goedkope AI wordt realistisch voor wie met persoonsdata werkt.
- als meer grote bedrijven hun AI-uitgaven publiek "moeilijk te verantwoorden" noemen → de markt kantelt van "kijk hoe slim" naar "wat kost het", de inkooplens om nu te leren.
Wat mij ongelijk zou geven
Als de kosten-zorg een momentopname blijkt en de AI-uitgaven volgend kwartaal gewoon doorstijgen zonder dat iemand om opbrengst vraagt. Deze week géén tegenbewijs: meerdere grote spelers stelden de vraag tegelijk.
Essay-kandidaten
- stemming · AI-moeheid als marktsignaal: sterke counter (een luide thread is nog geen markt) + raakt elke MKB'er. Niet "mensen haten AI", maar "door mensen gemaakt wordt een verkoopargument".
- praktijk · de kosten-vraag voor MKB: praktisch en niet-technisch, raakt elke ondernemer die AI overweegt.
Wat ik je bespaar
- Anthropic passeert OpenAI op omzet (The Information, SemiAnalysis): sterk verhaal, maar er ligt al een essay over de twee AI-winnaars. Achtergrond, geen nieuwe actie.
- OpenAI bewijst een meetkunde-conjecture: indrukwekkende capability-stap, geen praktijk voor het MKB deze week.
- Healthcare-AI klinisch: hoge diepte in de bronnen, maar niche zonder brede MKB-haak deze week.
Mijn voorspellingen
Wat ik denk dat er gaat gebeuren in AI, en hoe het uitpakt. Ook als ik ongelijk had.
Op korte termijn6
- open
EU-gehoste of on-prem AI wordt voor eind W36 een expliciete inkoop- of architectuurfactor in minstens een gevoelige-data-sector (juridisch/zorg/finance) in NL/EU, gedreven door AI Act-agentregels (augustus) plus Europese compute
- open
Voor eind 2026-W36 staat een open-weights model (DeepSeek, Qwen of StepFun) in de top-3 van SWE-Bench Pro, op closed-flagship-niveau
- open
Kosten-per-taak wordt binnen 2 kwartalen de dominante AI-inkooplens bij MKB
- open
Coding-tools-laag commoditiseert binnen ~12 maanden
- bevestigd
AI inside zakt als verkoopargument, human-led stijgt
het bewijs
HN-top "I'm Tired of Talking to AI" (W22 1724pt naar W23 2008pt) + DuckDuckGo +28% + AI-vrij als feature; herbevestigd W23
- bevestigd
China haalt de bodem onder flagship-pricing weg
het bewijs
DeepSeek 75% korting permanent + Qwen Opus-niveau (W22); herbevestigd W23: DeepSeek-V4-Pro/Flash + Qwen3.6 voeren HF-trending aan (open-weights naderen flagship)
~1 jaar10
- open
Voor eind 2026 voert minstens een mainstream NL/EU-merk 'door mensen gemaakt' of 'AI-vrij' actief als verkoopargument (label, campagne of premium-tier)
- open
Voor eind 2026 wordt 'AI-investeringen leveren nog niet op' een dominant mainstream-narratief op cover-story-niveau, wat MKB voorzichtiger maakt
- open
Voor 2027-W23 wordt minstens een top coding-tool (Cursor, Copilot, Windsurf of Claude Code) overgenomen of fundamenteel van 'tool' naar 'platform/agent' herpositioneerd
- open
Voor 2027-W23 brengt een grote partij (OpenAI, Anthropic, Google, Apple of Microsoft) een mainstream proactieve persoonlijke assistent die een fleet van agents aanstuurt
- open
Voor eind 2026 bevestigt Apple publiekelijk dat de Gemini-Siri-inferentie via Apple's Private Cloud Compute loopt (niet rauw naar Google), als GDPR-relevant verkoopargument
- open
Voor eind 2026 draait een open MoE-model van Qwen of DeepSeek-V4-Flash-klasse (near-frontier reasoning) bruikbaar boven 20 tokens/sec lokaal op een Mac van maximaal 4000 euro
- open
Voor eind 2027 haalt de METR 50%-task-horizon taken die mensen minstens een volledige werkdag (8 uur) kosten, voor generalist-agents
- open
Voor 2028-W22 is er geen algemeen beschikbaar agent-product dat een NL-MKB-werknemerrol end-to-end vervangt met persistent leren over sessies, op productie-betrouwbaarheid (Karpathy continual-learning-test, human-moat-tracker)
- open
Voor eind 2027 ziet minstens een traditioneel NL-kwaliteitsmerk (Volkskrant, NRC of FD) een meetbare opleving in betalende abonnees of print-oplage, mede gedreven door deepfake-/fake-news-moeheid en 'geverifieerd door mensen' als waarde (flight to verified-human)
- open
Voor eind 2027 wordt parasociale AI-schade ('AI-psychose', ongezonde AI-afhankelijkheid) een erkende categorie in minstens een Westers land: een formele gezondheidsrichtlijn, klinische erkenning, of door een toezichthouder afgedwongen platform-maatregel
~3 jaar (horizon-watch)1
- open
Voor eind 2028 publiceert minstens een frontier-lab een geverifieerde, reproduceerbare autonome verbetering door een AI aan z'n eigen training of architectuur boven menselijke baseline (Clark 60%-scenario)