De AI-moeheid is een kans · zet de mens weer vooraan

Mensen worden moe van AI. De techniek werkt, de hoeveelheid verstikt. Ze zeggen abonnementen op, kiezen zoekmachines die AI weglaten, en noemen de output "slop". Voor de meeste bedrijven voelt dat als slecht nieuws. Voor wie de mens zichtbaar vooropzet, is het een opening. De markt begint te belonen wat lang vanzelfsprekend leek: iemand die beslist, met de machine als hulp.

Deze week kantelde dat van gevoel naar gedrag. En dat verandert hoe je je bedrijf positioneert.

De moeheid is meetbaar geworden

Lang was de AI-backlash vooral een toon op X en een mening in de comments. Nu zit het in de cijfers. DuckDuckGo's AI-vrije zoek kreeg in één week 28% meer bezoekers, vlak nadat Google volhield dat mensen AI-mode geweldig vinden. De consument-enthousiasme voor AI zakte naar 19% in een recent onderzoek. "AI slop" werd woord van het jaar bij Merriam-Webster, en de term dook negen keer zo vaak op als een jaar eerder, met overwegend negatieve lading.

De drukste tech-discussie van de week ging niet over een nieuw model. Hij heette "I'm Tired of Talking to AI" en stond bovenaan Hacker News. Daaronder: mensen die uitrekenen welk AI-abonnement ze als eerste opzeggen.

Dit broeit trouwens al weken. In het voorjaar ging het over "AI-psychose" als half-grap. In mei sloeg het om naar een serieus gesprek over of we te veel aan AI overlaten. Nu, begin juni, is het gedrag geworden: opzeggen, weglopen, AI-vrij kiezen. De curve is niet nieuw, hij wordt elke week alleen concreter.

Tegelijk draaide de angst-kant bij. Sam Altman en Dario Amodei, de twee luidste stemmen over een AI-banenapocalyps, nuanceerden deze week allebei hun eerdere voorspellingen. MIT Technology Review prikte de banenpaniek met data door. Het discours wordt nuchter. Mensen vragen gewoon wat ze er echt aan hebben.

De techniek werkt. De hoeveelheid verstikt. Dat onderscheid is de hele kans.

Waarom dit ertoe doet

Mensen zijn de ruis beu. De techniek zelf werkt prima. AI die werk uit handen neemt, daar haakt niemand op af. AI die zich overal tussendringt en half-werk oplevert, dat is wat moe maakt. "Slop" is een kwaliteitsoordeel: mensen herkennen half-werk en benoemen het. En een kwaliteitsoordeel is precies waar een mens nog het verschil maakt.

Dat is geen theorie voor mij. Mijn grootste klantopdracht is een SaaS voor scheidingsmediation, en die is zo gebouwd: de AI leest en sorteert het dossier, de mediator beslist. Zo opgezet omdat niemand een scheiding aan een chatbot overlaat. De machine doet het zware sorteerwerk. De mens houdt het oordeel. Dat vertrouwen ís het product.

De AI leest en sorteert het dossier. De mediator beslist.

Wat een jaar geleden als een compromis klonk ("doet de AI dan niet alles?") wordt nu een verkoopargument. "AI-vrij" is een feature geworden, kijk naar die 28% bij DuckDuckGo. En zichtbaar mensenwerk eromheen wordt het ding dat je onderscheidt. Wat je apart zet is hoe duidelijk de mens aan het roer zit.

En dit speelt juist in je voordeel als je klein bent. Een groot platform kan moeilijk beloven dat er een mens meekijkt, de schaal verbiedt het. Een MKB-bedrijf of een zzp'er kan dat wél, en geloofwaardig. "Ik kijk er zelf naar" is een zin die een platform niet kan zeggen en jij wel. Waar de reuzen automatiseren tot er niemand meer aan de lijn is, kun jij precies het omgekeerde verkopen.

Maar, eerlijk: de cijfers groeien nog wel

Hier moet ik mezelf tegenspreken, want de moeheid is een verhaal, geen omzetdaling. Het AI-gebruik groeit nog steeds hard. Die 28% bij DuckDuckGo is groei op een kleine basis. Hacker News en de FT zijn sceptische, zelf-selecterende publieken, niet de gemiddelde gebruiker. Wie nu roept dat AI "over z'n hoogtepunt" is, leest een sfeer en geen grafiek.

Dus pas op met overdrijven. De backlash betekent niet dat klanten van AI af willen. Het betekent dat ze er kritischer in worden. Groei en moeheid tegelijk, dat is de echte situatie. En juist die combinatie verschuift het premium naar wie de mens zichtbaar vooropzet, in plaats van naar wie de meeste AI-badges op z'n site plakt.

Wat dit betekent als je een bedrijf runt

Je hoeft niet technisch te zijn om hier iets mee te doen. Drie dingen.

Stop met "AI inside" als verkoopargument. Dat was een jaar geleden een pluspunt, nu roept het wantrouwen op. Laat in plaats daarvan zien wié beslist en waar de mens het werk controleert.

Verkoop kleine, bewezen stappen. De markt is verschoven van "kan AI dit" naar "wat levert het op". Eén concreet ding dat werkt, met een mens die het nakijkt, overtuigt meer dan een groot AI-verhaal.

En lever AI die werk uit handen neemt. Een samenvatting die klopt en tijd bespaart, dat soort werk. De toets is simpel: word je klant er rustiger van, of moe?

Waar ik op let komende weken

De vraag is of "AI-vrij als feature" een blijvertje is of een piek. Als ik over een maand zie dat meer bedrijven hun mens-werk expliciet gaan benoemen in hun marketing, en dat AI-vrije producten verkeer blijven trekken, dan is dit een echte verschuiving en geen sfeertje. Het signaal om op te letten: het eerste serieuze B2B-merk dat "door mensen gemaakt" als hoofdboodschap voert en daar klanten mee wint.

Voorlopig houd ik het simpel. De machine doet de breedte. Ik doe de snit. Dat verkocht een jaar geleden al, en het verkoopt nu beter.

---

Verder lezen

• The backlash against AI · Financial Times · 6 min De mainstream-krant zet de omslag op een rij, inclusief waarom jongeren afhaken.

• A reality check on the AI jobs hysteria · MIT Technology Review · 6 min De data achter de teruggedraaide banenpaniek. Goede tegenhanger als je de doem-verhalen zat bent.

• The growing AI backlash · Gary Marcus · 8 min De scherpste criticus verzamelt waar de weerstand precies vandaan komt.

---

Gepubliceerd: 1 juni 2026. Deze analyse komt uit een AI-signaal-pijplijn die ik bouw: elke zondagnacht leest een programma ruim 200 berichten over AI, en maandag houd ik over wat jouw tijd waard is als je met AI werkt.

Tegengeluid of een eigen ervaring? Mail me op berendouwerling@proton.me of via LinkedIn.